عینک بر کف موزه: یک اثر هنری مدرن؟


در عصری که فاصله بین هنر و غیرهنر ناچیز شده است، دو جوان یک اثر هنری غریب آفریدند: کوین اوین و تی‌جی خیاطان ( احتمالا با اصلیتی ایرانی!) برای بازدید یک نمایشگاه وارد موزه هنر‌های معاصر سانفرانسیسکو شدند و پس از مدتی به یک اثر هنری برخورد کردند که برایشان سوال ایجاد کرد که چرا این اثر باید برای برخی جذاب باشد. سپس تصمیم به کاری غیرمعمول گرفتند: عینک یکی از دو دوست را روی زمین و کنار دیوار، رو به سوی مردم گذاشتند تا واکنش مردم را ببینند. به گفته خودشان، چندی نگذشت که چند نفر دور عینک جمع شدند و آن را یک اثر هنری فرض کردند: عینکی که روی زمین و بسوی مردم گذاشته شده بود. بعد از مدتی برخی شروع به عکاسی از آن کردند و آن را یک اثر هنری مدرن دیدند!

Screen_Shot_1395_03_11_at_10.13.30_PM

Screen_Shot_1395_03_11_at_10.14.14_PM

1874


خیاطان روز بعد تصاویر بالا را در توییتر قرار داد : تصاویر ۳۲۰۰۰ بار رتوییت شد و ۳۶۰۰۰ لایک گرفت.

چرا عینکی که در فاصله اندکی از دیوار یک موزه معروف روی زمین قرار گرفت، به عنوان یک اثر هنری فرض شد؟ آیا مخاطبان، عوام بودند و راه را اشتباه رفتند؟ یا چنین چیزی بالذات می‌تواند یک اثرهنری مدرن فرض شود؟
آیا عینک به مثابه تصویری از آسیب‌پذیری بدن انسان که نقص انسان را می‌پوشاند، وقتی روی زمین قرار می‌گیرد، پیام خاصی به مخاطب می‌دهد؟ آیا نحوه قرار گیری آن روی زمین، در فاصله کم از دیوار و روی به پاهای مخاطبین، عجیب و توام با انتقال کد خاصی است؟ آیا وقتی مخاطب را مجبور به زانو زدن و دقت کرده است و این اثر متقابل جدید را باعث شده، منجر به تاثیر گشته است؟ 

برای قضاوت عجله نکنید: این کد جدید را هم در نظر بگیرید: کوین اوین و تی‌جی خیاطان، جزو لیست برگزیدگان Turner Prize 2016 بودند. آیا این که این دو جوان، سابقه‌ای در هنر دارند که حتی منجر به برگزیده شدن آنها در یکی از جشنواره‌های مشهور هنر شده‌ است، در قضاوت شما نسبت به این اثر فی‌البداهه آنها تاثیر می‌گذارد؟ 

شاید این، مشخصه افراد باهوش نسل فعلی باشد: بتوان تشخیص داد که فاصله هنر و غیر هنر در کجا به حداقل می‌ رسد. بتوان تشخیص داد که کجا می توان یک جسم ارزان را به یک اثر هنری گران تبدیل کرد. بتوان تشخیص داد که در هنر مدرن این قوه تشخیص شاید مهم‌تر باشد.

عینک بر روی صورت من و شما، فقط یک عینک است. اما خیاطان و اوین نشان دادند که هنر و زندگی روز‌مره گاه فاصله زیادی با هم ندارند: یک روش جدید برای دیدن خود دنیا است: حتی از ورای یک عینک!

johns_critic_brick_380x220

Jasper Johns, The Critic Sees, 1964, sculpmetal over platic with glass, Lent by the Artist, Philadelphia Museum of Art

عینک در دنیای هنر شاید اثر جسپر جونز را بیاد آورد. جسپرجونز در ۱۹۶۴ اثری ساخته بود به نام The Critic Sees  که طبق تصویر فوق یک مکعب فلزی با نمایی از عینک و درونشان دهان بجای چشم بود. نام اثر این پیام را می‌داد که منتقد با دهانش می‌بیند. ما وقتی چیزی برای گفتن نداریم، ساکت می‌مانیم مگر اینکه منتقد باشیم!

آیا می‌شود به همین سادگی، اجسام روزمره را به هنر تبدیل کرد؟ فقط قرار دادن آنها در کف موزه کفایت می‌کند؟ شاید بتوان گفت پاسخ منفی است مگر اینکه ما و مخاطب چنین تصمیمی بگیرد. چه موقع مخاطب چنین تصمیمی می‌گیرد که یک جسم معمولی تبدیل به هنر شود: پاسخ ساده نیست. این تبدیل نیازمند پس‌زمینه فکری است. نکاتی که ابتدای این مطلب در مورد آسیب پذیری انسان و جسمی که نماینده این آسیب‌پذیری است و طرز قرار گرفتنش شاید کمک کننده باشد. به بیان دیگر، وجود استعاره زبانی یا فکری. اگر آنها یک فنجان را روی زمین می‌گذاشتند همین تاثیر را باعث می‌شدند؟ احتمالا خیر. مفهوم دیدن یا شفافیت به عنوان یک نشانه در این جسم، به این تاثیر کمک کرده است؟ شاید.

آن جوان به عینکش برای دیدن نیاز داشت و آن را روی زمین گذاشت. آیا این نوعی قربانی کردن نمادین خود است؟ آیا مخاطب حرفه‌ای را به یاد بریدن گوش ون‌گوک توسط خودش انداخته است؟

Screen_Shot_1395_03_11_at_10.13.44_PM


آیا این مرحله نهایی تحول هنر است که مراحل اولیه آن ۳۰۰۰۰ سال پیش با کشیدن اسب بر روی دیوار غارها شروع شد؟
یا اینکه ما در برابر این وقایع بجای دلیل‌تراشی برای هنر، باید ساکت بنشینیم و فقط نگاه کنیم (شاید پیام آن عینک و دهان جسپرجونز را در ذهن داشته باشیم بهتر باشد!)

حسین اسماعیلی [ ۳۱ خرداد ۱۳۹۵ ]

سلام
مطلب عالی بود جناب دکتر. لذت بردم، سپاس.


مجتبی ناظمی [ ۱۶ خرداد ۱۳۹۵ ]

لذت بردم، سپاس.


سجاد مصلی [ ۱۲ خرداد ۱۳۹۵ ]

درود و سپاس


نصرا [ ۱۲ خرداد ۱۳۹۵ ]

بسیار جالب بود. چیزی که این مطلب در ذهن من می آورد اینست که اگر دقت بیشتری داشته باشیم چیزهای ساده ای را می توانیم از مرز غیر هنری به هنری عبور دهیم.
این مطلب اصلا یک کار مصنوعی نیست بلکه واقعیات این دتیاست.


امید سریری [ ۱۱ خرداد ۱۳۹۵ ]

مطلبی عالی و روشنگرانه، بسیار سپاس گزارم


:
:
:
:
:
اگر تصویر نمایش داده نشده است و یا خوانا نیست، لطفا بر روی آن کلیک کنید تا عبارت جدیدی نمایش داده شود.